عقب‌نشینی نفت؛ افزایش امیدها به احیای مذاکرات تهران و واشنگتن در میانه محاصره دریایی و آتش‌بس شکننده

در حالی که محاصره بنادر با واکنش تند و بیانیه‌های آتشین تهران روبرو شده است، نشانه‌های تداوم دیپلماسی باعث آرامش نسبی در بازار انرژی شد و قیمت شاخص نفت را در روز سه‌شنبه به زیر ۱۰۰ دلار بازگرداند.

آگهی

آگهی

بهای هر بشکه نفت پایه برنت در جریان معاملات صبح سه‌شنبه بازارهای جهانی با ۰.۲۱ درصد کاهش به ۹۹ دلار و ۱۵ سنت رسید.

کاهش قیمت جهانی نفت در حالی است که محاصره بنادر ایران چشم‌انداز امنیت انرژی جهانی را تیره‌تر کرده است.

از زمان آغاز جنگ توسط ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه، ایران تنگه هرمز را به‌روی تقریبا تمامی شناورها بجز کشتی‌های خود بسته و عبور را مشروط به کنترل و پرداخت هزینه به ایران کرده است. این اقدام بر بازار جهانی اثر فلج‌کننده‌ای داشته، چرا که حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان از این آبراه عبور می‌کند.

در پاسخ، ارتش آمریکا از روز دوشنبه محاصره ترافیک دریایی بنادر ایران را آغاز کرد. تهران نیز تهدید کرده است که به کشتی‌های جنگی حاضر در تنگه و همچنین بنادر کشورهای همسایه در خلیج فارس حمله خواهد کرد. با گذشت ۲۴ ساعت از آغاز این محاصره، هنوز گزارشی از درگیری مستقیم مخابره نشده است و داده‌های ردیابی کشتی‌ها عبور سه نفتکش مرتبط با ایران از تنگه هرمز را نشان می‌دهد که البته مقصد آن‌ها بنادر ایران نبوده است.

با این حال، سخنگوی نظامی ایران محدودیت‌های آمریکا بر دریانوردی را «راهزنی دریایی» نامید و سپاه پاسداران هشدار داد که هرگونه نزدیک شدن شناورهای نظامی به تنگه هرمز نقض آتش‌بس محسوب می‌شود. در مقابل، دونالد ترامپ با تکرار این ادعا که نیروی دریایی ایران در طول جنگ تا حد زیادی از بین رفته، در رسانه‌های اجتماعی تروث سوشال هشدار داد: «هر شناوری که به منطقه محاصره ما نزدیک شود، فورا نابود خواهد شد.»

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز تصریح کرد که این محاصره تنها شامل بنادر ایران است و مانع از عبور و مرور کشتی‌های بی‌طرف به مقاصد غیرایرانی در تنگه هرمز نخواهد شد.

متحدان آمریکا در ناتو، از جمله بریتانیا و فرانسه، ضمن امتناع از مشارکت در این محاصره، اعلام کرده‌اند که تنها پس از دستیابی به توافق، در تامین امنیت تنگه همکاری خواهند کرد.

کاخ الیزه اعلام کرد امانوئل ماکرون و کی‌یر استارمر روز جمعه میزبان یک ویدیوکنفرانس برای بررسی تشکیل یک ماموریت چندجانبه دفاعی جهت بازگرداندن آزادی دریانوردی در صورت بهبود شرایط امنیتی خواهند بود.

در همین حال، چین، خریدار اصلی نفت ایران، اقدام آمریکا را «خطرناک و غیرمسئولانه» خواند و آژانس بین‌المللی انرژی نیز پیش‌بینی خود از رشد عرضه و تقاضای جهانی نفت را به دلیل تاثیر جنگ بر اقتصاد جهانی کاهش داد.

بالاترین سطح مذاکرات رو در رو میان ایران و آمریکا از زمان انقلاب سال ۱۹۷۹، آخر هفته گذشته در پایتخت پاکستان بدون دستیابی به پیشرفتی پایان یافت و تردیدهایی را درباره تداوم آتش‌بس دو هفته‌ای که هنوز یک هفته از آن باقی مانده، ایجاد کرد.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا که ریاست هیات واشنگتن در برابر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران را بر عهده داشت، به فاکس نیوز گفت که پیشرفت‌هایی حاصل شده اما مواضع آمریکا در برخی نقاط غیرقابل انعطاف است. او تاکید کرد که ترامپ بر خروج مواد هسته‌ای غنی‌شده از ایران و ایجاد مکانیسم راستی‌آزمایی دقیق اصرار دارد. آقای ونس افزود: «تهران به سمت مواضع ما حرکت کرد، اما این عقب‌نشینی به اندازه کافی نبود.»

با این حال، یک منبع مرتبط با مذاکرات اظهار داشت که پیشنهادی برای بازگشت هیات‌ها به هر دو طرف ارائه شده و احتمال دارد این دیدارها اواخر همین هفته انجام شود. یک منبع ارشد ایرانی نیز تایید کرد که با وجود عدم تعیین تاریخ دقیق، روزهای جمعه تا یکشنبه برای این منظور در نظر گرفته شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که ایران با آن‌ها در تماس بوده و خواهان دستیابی به یک توافق است. او تاکید کرد که هیچ توافقی را که به تهران اجازه دسترسی به سلاح هسته‌ای بدهد، امضا نخواهد کرد.