کشف نسخه کمیاب از حماسه تروآ در شکم یک مومیایی ۱۶۰۰ ساله در مصر

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، بخشی از متن حماسه مشهور هومر درباره محاصره تروآ، به عنوان بخشی از فرآیند مومیایی کردن، درون بدن یک متوفی قرار داده شده بود.

آگهی

آگهی

باستان‌شناسان این مومیایی را در یک محل باستانی ویژه تشییع مردگان واقع در منطقه «البهنسا» در جنوب قاهره کشف کردند؛ مکانی که در گذشته محل شهر باستانی «اوکسیرینخوس» در دوران یونانی-رومی بوده است.

این کشف در جریان کاوش‌های اواخر سال ۲۰۲۵ میلادی صورت گرفت. تیم تحقیق پس از معاینه مومیایی، یک ورق پاپیروس را درون حفره شکمی آن یافتند که حاوی ابیاتی از کتاب دوم ایلیاد بود.

این بخش از شعر حماسی هومر به «فهرست کشتی‌ها» معروف است و در آن، شاعر اسامی کشتی‌های یونانی را که پس از ربوده شدن هلن توسط پاریس به سوی تروآ رهسپار شدند، فهرست کرده است.

تفاوت با یافته‌های پیشین

محققان پیش از این نیز طومارهایی را در مومیایی‌های دیگری که در سه اتاقک سنگی در البهنسا دفن شده بودند، پیدا کرده بودند.

تمامی این یافته‌ها متعلق به دوران حکومت روم بر مصر (بین سال‌های ۳۰ پیش از میلاد تا ۶۴۰ میلادی) هستند. با این حال، تفاوت اصلی مومیایی تازه بررسی شده که حدود ۱۶۰۰ سال قدمت دارد، در محتوای متن همراه آن است.

در حالی که طومارهای دیگر مومیایی‌ها حاوی متون جادویی یا مذهبی بودند، این اولین بار است که یک اثر ادبی کلاسیک در چنین موقعیتی یافت می‌شود.

ایگناسی ژاوی‌یر آدیگو، استاد زبان‌های کلاسیک در دانشگاه بارسلونا، در این باره می‌گوید: «این اولین بار نیست که پاپیروس‌های یونانی را که بسته‌بندی و مهر و موم شده و در فرآیند مومیایی کردن گنجانده شده‌اند، می‌یابیم؛ اما تا به حال محتوای آن‌ها عمدتا جادویی یا آیینی بود.»

اهمیت باستان‌شناختی

آقای آدیگو همچنین خاطرنشان کرد که اگرچه از اواخر قرن نوزدهم تعداد زیادی پاپیروس ادبی در محوطه باستانی اوکسیرینخوس کشف شده است، اما «نوآوری واقعی» در این مورد خاص، یافتن یک پاپیروس ادبی در یک «بافت تدفینی» (مستقیما درون بدن مومیایی) است.

این کاوش بخشی از مموریت باستان‌شناسی اوکسیرینخوس وابسته به دانشگاه بارسلونا بود که از سال ۱۹۹۲ فعالیت خود را در این منطقه آغاز کرده است.

محققان می‌گویند یافته جدید دریچه‌ای تازه به سوی درک جایگاه ادبیات در باورهای مذهبی و فرآیندهای تدفین در مصر دوران روم می‌گشاید.