معمای پیش‌روی دانشمندان: چرا پرندگان شهری به مردان بیشتر از زنان علاقه دارند؟

بر اساس مطالعه‌ای که روی ۳۷ گونه پرنده شهری در پنج کشور اروپایی انجام شده، پرندگان زمانی که زنان به آن‌ها نزدیک می‌شوند زودتر فرار می‌کنند، در حالی که مردان می‌توانند کمی بیشتر به آن‌ها نزدیک شوند. این یافته‌ها که در دسامبر ۲۰۲۵ در نشریه «مردم و طبیعت» منتشر شده، نشان می‌دهد این حیوانات قادر به تشخیص تفاوت جنسیتی در انسان‌ها هستند.

آگهی

آگهی

در این تحقیق، فاصله‌ای که یک فرد می‌تواند به پرنده نزدیک شود پیش از آنکه پرنده پرواز کند، به‌عنوان شاخصی از میزان ترس در نظر گرفته شده است. با این حال، علت اینکه پرندگان ظاهرا از زنان بیشتر می‌ترسند، همچنان نامشخص باقی مانده است.

یانینا بندتی، یکی از نویسندگان این مطالعه و بوم‌شناس دانشگاه علوم زیستی پراگ، در بیانیه‌ای گفت: «به‌عنوان یک زن در کار میدانی، از اینکه پرندگان واکنش متفاوتی نسبت به ما نشان دادند، شگفت‌زده شدم. این مطالعه نشان می‌دهد حیوانات در محیط‌های شهری چگونه انسان‌ها را «می‌بینند» و این موضوع پیامدهایی برای بوم‌شناسی شهری و حتی برابری در علم دارد. بسیاری از مطالعات رفتاری فرض می‌کنند مشاهده‌گر انسانی خنثی است، اما در این تحقیق چنین نبود.»

کارشناسان مستقل نیز این یافته‌ها را جالب اما مقدماتی توصیف کرده‌اند.

جان مارزلاف، استاد بازنشسته بوم‌شناسی در دانشگاه واشینگتن، در ایمیلی به سایت «لایو ساینس» نوشت: «تا زمانی که دلیل قانع‌کننده‌ای برای چنین تفاوت‌هایی نداشته باشیم، کمی تردید دارم. اما تردیدی ندارم که پرندگان توجه زیادی به ما دارند و به شیوه‌هایی به انسان‌ها واکنش نشان می‌دهند که اهمیت دارد. برای درک بهتر این پدیده به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.»

رفتار گیج‌کننده پرندگان

برای بررسی اینکه این واکنش‌ها یک الگوی گسترده است یا صرفا مواردی پراکنده، پژوهشگران از معیار استاندارد «فاصله آغاز پرواز» استفاده کردند؛ یعنی فاصله‌ای که در آن یک حیوان پیش از فرار اجازه نزدیک شدن به انسان را می‌دهد.

این تیم فاصله آغاز پرواز را در ۳۷ گونه، از جمله کبوتر جنگلی معمولی، کلاغ سیاه، گنجشک خانگی، کلاغ ابلق و توکای سیاه، در شهرهایی در جمهوری چک، فرانسه، آلمان، لهستان و اسپانیا بررسی کرد.

برخی گونه‌ها مانند کبوترها به حضور انسان عادت بیشتری دارند و دیرتر فرار می‌کنند یا فاصله آغاز پرواز کوتاه‌تری دارند. در مقابل، گونه‌هایی مانند زاغی‌ها زودتر پرواز می‌کنند و فاصله بیشتری را حفظ می‌کنند.

در جریان این مطالعه، یک مرد و یک زن با قد مشابه و پوشش تقریبا یکسان، در فضای سبز شهری به‌صورت مستقیم و با نگاه به پرنده به آن نزدیک می‌شدند و فاصله‌ای که پرنده در آن فرار می‌کرد اندازه‌گیری می‌شد.

در این پژوهش، چهار مرد و چهار زن که همگی پرنده‌شناس حرفه‌ای بودند، شرکت داشتند، به‌طوری که پرندگان با افراد مختلفی مواجه می‌شدند.