آژانس بین‌المللی انرژی به یورونیوز: برقی‌سازی راه نجات صنعت اروپاست

فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، در گفت‌وگو با یورونیوز گفت اگر اتحادیه اروپا می‌خواهد حاکمیت اقتصادی خود را حفظ و صنایع در بحران را احیا کند، بهترین راهبرد انرژی، سرمایه‌گذاری روی برق‌رسانی به بخش حمل‌ونقل و صنایع سنگین است.

آگهی

آگهی

بیرول گفت: ما می‌توانیم برق را از منابع تجدیدپذیر، انرژی هسته‌ای و شاید هم گاز طبیعی تولید کنیم و باید تا حد امکان اقتصادهای خود را برق‌رسانی کنیم. او خواستار فاصله گرفتن از سوخت‌های فسیلی و حرکت به سوی اقتصادی مبتنی بر برق شد.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که اتحادیه اروپا با بحران رو به تشدید انرژی روبه‌رو است؛ بحرانی که با درگیری به رهبری آمریکا با ایران و بسته شدن ، یکی از مسیرهای کلیدی حمل‌ونقل دریایی که حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند، شدیدتر شده است.

این اختلال باعث افزایش قبوض انرژی خانوارها و تشدید فشار بر صنایع سنگین شده است؛ صنایعی که پیش‌تر نیز به دلیل قیمت‌های بالای برق و کاهش رقابت‌پذیری در تنگنا بودند. تولیدکنندگان اکنون هشدار می‌دهند که جهش هزینه‌های تولید می‌تواند به تعطیلی گسترده واحدها بینجامد.

در راستای توصیه‌های آژانس بین‌المللی انرژی، رهبران اتحادیه اروپا هرچه بیشتر از سرمایه‌گذاری در خودروهای برقی، پمپ‌های حرارتی و جایگزینی کوره‌های بلندِ مجهز به سوخت فسیلی با کوره‌های قوس الکتریکی در صنایع سنگین حمایت کرده‌اند. هدف، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است که همچنان نزدیک به ۶۰ درصد واردات انرژی این اتحادیه را تشکیل می‌دهد.

با این حال، انتشار راهبرد مدت‌ها در انتظارِ برق‌رسانی کمیسیون اروپا که قرار است اهدافی برای کشورهای عضو و بخش صنعت تعیین کند، دو بار به تعویق افتاده و اکنون قرار است ۲۲ ژوئیه منتشر شود.

منتقدان می‌گویند گذار انرژی در اتحادیه اروپا سریع‌تر از آن پیش می‌رود که زیرساخت‌ها و مصرف‌کنندگان بتوانند خود را با آن وفق دهند. نگرانی‌ها شامل ناکافی بودن شبکه‌های شارژ خودروهای برقی، ظرفیت ذخیره‌سازی، قیمت‌های بالای برق و ازدحام در شبکه‌های برق است.

شتاب گرفتن برق‌رسانی در فرانسه

فراتر از چالش‌های فنی، جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، به‌تازگی هشدار داده است که هزینه‌های بالای انرژی فشار فزاینده‌ای بر خانوارها و کسب‌وکارها وارد می‌کند و از بروکسل خواسته است برای کمک به کاهش قیمت‌ها، قواعد مالی را تسهیل کند.

فرانسه که نظام انرژی متکی بر نیروگاه‌های هسته‌ای تا حدی آن را از جهش‌های قیمتی مصون نگه داشته است، ماه گذشته یک نقشه‌راه ۲۲ بندی ارائه کرد که هدف آن کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی وارداتی از حدود ۶۰ درصد مصرف انرژی به ۳۰ درصد تا سال ۲۰۳۵ است.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، روز پنجشنبه خواستار بسیج در سطح ملی برای شتاب‌بخشیدن به برق‌رسانی شد و استدلال کرد که این کار می‌تواند قدرت خرید را تقویت کند، رقابت‌پذیری را بالا ببرد و حاکمیت انرژی فرانسه را مستحکم‌تر کند.

شرکت خودروسازی استلانتیس قصد دارد بیش از ۱ میلیارد یورو در کارخانه مولوز سرمایه‌گذاری کند تا از سال ۲۰۲۹ تولید نسل جدید خودروهای برقی را در آنجا آغاز کند. دولت فرانسه همچنین می‌خواهد ۲۴۰ هزار نقطه شارژ جدید نصب کند و برای خانوارهای کم‌درآمدی که سامانه‌های گرمایش نفتی و گازی خود را کنار می‌گذارند، طرح اجاره پمپ حرارتی با یارانه راه بیندازد.

مکرون روز سه‌شنبه گفت: فرانسه می‌تواند در شرایط ژئوپلیتیک کنونی به این که یک قدرت بزرگ تولیدکننده برق است افتخار کند. او افزود: به همین دلیل نیز افزایش قیمت برق در فرانسه محدودتر از دیگر کشورها بوده است.

او اضافه کرد که قیمت برق در آلمان تقریبا دو برابر فرانسه است.

برق‌رسانی به عنوان راهبردی اروپایی

با وجود این چالش‌ها، تازه‌ترین گزارش سرمایه‌گذاری جهانی آژانس بین‌المللی انرژی که روز پنجشنبه منتشر شد نشان می‌دهد هزینه‌های مربوط به برق اکنون نزدیک به ۶۰ درصد سرمایه‌گذاری جهانی در حوزه انرژی را تشکیل می‌دهد؛ روندی که به خوبی با اهداف صنعتی و تنظیم‌گری اروپا همسو است.

در این گزارش آمده است که «عصر برق» به‌تدریج به یک پروژه اروپایی نیز تبدیل می‌شود، هرچند چین همچنان پیشتاز سرمایه‌گذاری در برق‌رسانی در جهان است.

گزارش با اشاره به اتحادیه اروپا در کنار چین، ژاپن و کره‌جنوبی می‌افزاید: سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، هسته‌ای، برق‌رسانی و بهره‌وری در دهه گذشته به شکل ملموسی امنیت انرژی را در مناطق بزرگ واردکننده سوخت بهبود بخشیده و انتشارها را کاهش داده است.

به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، فروش خودروهای برقی در اروپا در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ سی درصد افزایش یافته و فروش پمپ‌های حرارتی نیز با وجود کاهش یارانه‌ها در برخی کشورها ۱۷ درصد بالا رفته است.

در آلمان، به گفته آژانس انرژی دنا، پمپ‌های حرارتی به یکی از پرفروش‌ترین فناوری‌های گرمایشی کشور تبدیل شده‌اند. نزدیک به نیمی از همه سامانه‌های گرمایشی جدیدی که سال گذشته فروخته شد پمپ حرارتی بود و سال ۲۰۲۵ نخستین سالی بود که فروش آنها از دیگ‌های گازسوز پیشی گرفت.

گزارش همچنین به افزایش سرمایه‌گذاری اروپا در شبکه‌های برق و ذخیره‌سازی اشاره می‌کند و بر چالشی انگشت می‌گذارد که بروکسل مدت‌ها آن را دست‌کم گرفته بود: توسعه تولید برق بدون نوسازی شبکه‌های انتقال، آسیب‌پذیری‌های جدیدی ایجاد می‌کند.