آنچه باید درباره فرمانده ارتش پاکستان و نقش او به عنوان میانجی میان ایران و آمریکا دانست

این مقام پاکستانی به مرکز درگیری سفر کرده است تا برای کاهش تنش‌ها تلاش کند و مقدمات دور دوم مذاکرات میان تهران و واشینگتن را فراهم آورد.

آگهی

آگهی

پاکستان به عنوان میانجی اصلی میان ایران و ایالات متحده عمل کرده است و بخش عمده‌ای از توجهات معطوف به شهباز شریف، نخست‌وزیر، و اسحاق دار وزیر امور خارجه بوده است؛ تا حدی به این دلیل که آن‌ها در مورد تلاش‌های خود توئیت می‌زنند و بیانیه صادر می‌کنند. اما چهره دیگری نیز در این فرآیند کلیدی بوده است: فرمانده ارتش.

در اینجا چند نکته درباره نقش او آورده شده است:

بازیگری کلیدی در پشت صحنه

از زمانی که پاکستان چند هفته پیش اعلام کرد در حال میانجی‌گری میان ایران و ایالات متحده است، شریف به منیر ماموریت داده است تا تماس‌های پشت‌پرده‌ای را با رهبران سیاسی و نظامی آمریکا و ایران حفظ کند تا از گسترش بحران منطقه‌ای جلوگیری نماید.

جزئیات دقیقی از فعالیت‌های فرمانده ارتش یا افرادی که او با آن‌ها ملاقات کرده (فراتر از تصاویر منتشر شده رسمی) در دست نیست.

با این حال، به نظر می‌رسد تلاش‌های اولیه تاثیرگذار بوده‌اند، چرا که پاکستان موفق شد هیئت‌های آمریکایی و ایرانی را متقاعد کند تا هفته گذشته در اسلام‌آباد گفتگوهای رودرروی نادری داشته باشند.

این گفتگوها منجر به توافق رسمی نشد، اما کانال ارتباطی باز مانده است و منیر نقش حمایتی حیاتی در این میان ایفا می‌کند.

تنها چند روز پس از پایان دور اول گفتگوها، پاکستان به رایزنی با طرفین ادامه داد و هر دو طرف با بررسی دور دوم موافقت کردند. منیر روز چهارشنبه برای متقاعد کردن ایران به تهران سفر کرد.

به گفته چارلز لیونز-جونز، پژوهشگر موسسه «لووی»، شریف و دار ممکن است چهره‌های برجسته در مذاکرات صلح آمریکا و ایران به نظر برسند، اما «اشتباه نکنید، عاصم منیر کسی است که تصمیمات اصلی را می‌گیرد.»

قدرتمندترین فرمانده نظامی در پاکستان

منیر که چهره‌ای شناخته شده در داخل و خارج از پاکستان است، در ماه دسامبر هنگامی که دولت او را همزمان به عنوان فرمانده ستاد ارتش و نیروهای دفاعی منصوب کرد، به قدرتمندترین فرد نظامی کشور تبدیل شد.

چند ماه قبل از آن، او به درجه فیلد مارشالی ارتقا یافته بود؛ او دومین افسر نظامی در تاریخ این کشور است که این عنوان را داراست.

لیونز-جونز می‌گوید: «فیلد مارشال منیر به راحتی قدرتمندترین رهبر پاکستانی از زمان پرویز مشرف است که به او اختیار کامل بر انتصابات نظامی، تصمیم‌گیری‌های دولت غیرنظامی و امپراتوری گسترده تجاری ارتش را می‌دهد.»

منیر که در سال ۱۹۶۸ در یک خانواده طبقه متوسط پایین به دنیا آمد، در راولپندی بزرگ شد و در سال ۱۹۸۶ در منطقه مورد مناقشه کشمیر به ارتش پیوست.

او در مناطق مختلف کشور خدمت کرد و مدتی را در عربستان سعودی به عنوان سرهنگ گذراند؛ جایی که نیروهای پاکستانی به آموزش نیروهای سعودی کمک می‌کنند. به گفته همکارانش، او در آنجا عربی آموخت و با فرهنگ و سیاست منطقه آشنا شد.

او تنها فرمانده ارتشی است که ریاست هر دو سازمان اطلاعات نظامی و سازمان اطلاعات بین‌سرویسی را بر عهده داشته است.

جلب توجه ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، منیر را «فیلد مارشال محبوب من» نامیده است که نشان‌دهنده اهمیتی است که برای او قائل است.

لیونز-جونز معتقد است: «رابطه‌ای که منیر با ترامپ برقرار کرده، پاکستان را به شکلی منحصر‌به‌فرد برای میانجی‌گری میان آمریکا و ایران واجد شرایط ساخته است. این کشور در واقع تنها کشور منطقه است که روابط مستحکمی با ایران، کشورهای حوزه خلیج فارس و ایالات متحده دارد.»

منیر همچنین نقش برجسته‌ای در درگیری چهار روزه سال گذشته میان هند و پاکستان داشت؛ درگیری‌ای که بیم تقابل هسته‌ای را ایجاد کرده بود، تا اینکه ترامپ اعلام کرد به برقراری آتش‌بس کمک کرده است.

زمانی که ایران در اوایل سال جاری حملاتی را علیه مواضعی که شورشیان می‌نامید در ایالت بلوچستان پاکستان انجام داد، مقامات می‌گویند منیر از یک پاسخ حساب‌شده حمایت کرد که شامل حملات تلافی‌جویانه پاکستان به مخفیگاه‌های شبه‌نظامیان در آن سوی مرز بود. او رویکرد مشابهی را در مرز افغانستان نیز در پیش گرفته است.

کسانی که منیر را می‌شناسند او را شخصی می‌دانند که به ماموریت‌های چالش‌برانگیز علاقه دارد. او همچنین به دلیل دانشش از قرآن مورد احترام است و به او لقب «حافظ» داده‌اند.