یک دقیقه و نیم تاریخی در قرن ۲۱: اسپانیا آماده سه خورشیدگرفتگی پیاپی می‌شود

یک دقیقه و نیم تاریخی در قرن ۲۱: اسپانیا آماده سه خورشیدگرفتگی پیاپی می‌شود

در ۱۵ آوریل ۱۹۱۲، تنها دو روز پس از غرق شدن تایتانیک در آبهای اقیانوس اطلس شمالی، اسپانیا برای چند ثانیه کوتاه آخرین خورشیدگرفتگی کامل خود را تجربه کرد؛ رخدادی که به دلیل باریک بودن غیرمعمول نوار کلی آن از نوع هیبریدی طبقه‌بندی می‌شود. شماره سی‌وسوم مجله انجمن اخترشناسی اسپانیا (SAE) این پدیده زودگذر را با تکیه بر روایت چند گالیسی که آن را از نزدیک دیده بودند ثبت کرده است.

آگهی
آگهی

توماس مارتینس، معلمی از او بارکو د بالدئوراس، درباره رویدادی که آن را ساعت ۱۱:۴۹ از عرض جغرافیایی خود در اورنسه مشاهده کرد، می‌گوید: «چشم‌انداز غمگین و رنگ‌پریده بود و سرما هم کاملا شدید بود. مرغها به دنبال جایگاه خود می‌گشتند و مرغی را دیدم که جوجه‌هایش را زیر بالهایش پناه داد.»

این کشور برای نخستین بار از آن زمان تاکنون آماده می‌شود تا در دو سال پیاپی میزبان این پدیده باشد؛ هم در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ و هم در ۲ اوت ۲۰۲۷، و علاوه بر آن یک خورشیدگرفتگی حلقوی دیگر در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۸ رخ خواهد داد که روی هم سه‌گانه‌ای بی‌سابقه از گرفتگیها را در اروپای قرن بیست‌ویکم رقم می‌زند.

نزدیکترین رویداد خورشیدی فقط از شمال سیبری، سواحل شرقی گرینلند و غرب ایسلند به طور کامل دیده خواهد شد و سپس با نوار کلی به پهنای ۲۹۳ کیلومتر از روی اسپانیا و حداکثر ۱۲ منطقه خودمختار آن عبور می‌کند. این مسیر یک قرعه‌کشی واقعی نجومی است، ، چون به شرایط جغرافیایی وابسته است. این خورشیدگرفتگی از کانادا، سواحل شمال‌شرقی ایالات متحده و شمال‌غرب آفریقا نیز دیده می‌شود، اما فقط به صورت جزئی.

اصطلاح «گرفتگی» از واژه یونانی «ekleipsis» به معنای ناپدید شدن گرفته شده و انواع مختلفی دارد. خورشیدگرفتگی فقط در ماه نو روی می‌دهد، وقتی قرص قمر ما در موقعیتی استثنایی موفق می‌شود خورشید را به طور کامل بپوشاند. در این لحظات، برای چند لحظه تاریکی ناگهانی حکمفرما می‌شود و ما گویی کره‌ای سیاه را می‌بینیم. اگر مدار ماه شیب نداشت، این پدیده در نواحی مشخصی از زمین هم در ماه نو و هم در ماه کامل، ماهی دو بار رخ می‌داد.

_”_سزار گونزالس، مروج اخترشناسی در آسمان‌نمای مادرید، در تکمیل روایت استاد مارتینس برای انجمن اخترشناسی اسپانیا ۱۱۴ سال پیش، توضیح می‌دهد: «به محض این که ماه خورشید را به طور کامل می‌پوشاند، روشنایی کاهش می‌یابد. کم‌کم می‌توانیم در آسمان ستاره‌های پرنورتر را تشخیص دهیم. اگر در فضای باز باشیم، آواز پرندگان را می‌شنویم و درست در لحظه آغاز مرحله کلی، پرندگان ساکت می‌شوند چون فکر می‌کنند شب شده است.»

او می‌افزاید: «دمای هوا پایین می‌آید. این کاهش می‌تواند حتی تا پنج درجه هم باشد و تقریبا همیشه نسیمی ملایم شروع به وزیدن می‌کند.» در همان لحظه کوتاه است که ناظران خوش‌شانس می‌توانند عینکهای مخصوص و دارای استاندارد خود را – که می‌توان با گواهی ISO 12312-2:2015 روی یکی از دسته‌ها آن را بررسی کرد – بردارند، زیرا در مرحله گرفتگی جزئی خطرها برای چشم بسیار بالاست.

بدون این عینکها، پرتو فرابنفش به گیرنده‌های نوری چشم (مخروطها و میله‌ها) آسیب می‌زند و انرژی فروسرخ اثری حرارتی مستقیم بر شبکیه می‌گذارد و باعث بروز شبکیه‌پاتی خورشیدی می‌شود. نشانه‌های این عارضه که با تاخیر خود را نشان می‌دهند می‌تواند شامل کاهش شفافیت دید، لکه‌ها یا اسکوتوم در نقطه دارای بیشترین حدت بینایی، متامورفوپسیا (درک دگرگون‌شده شکلها) و تحمل کمتر در برابر نور یا همان فوتوفوبیا باشد که ممکن است سردرد هم ایجاد کند.

مرحله کلی در هیچ نقطه‌ای از مسیر خود در اسپانیا از یک دقیقه و ۴۸ ثانیه فراتر نخواهد رفت؛ هرچه به خط مرکزی کلیت نزدیک‌تر باشید، می‌توانید ثانیه‌های بیشتری از این پدیده لذت ببرید. بنابراین مهم است زمان آن را اندازه بگیرید و به این نکته توجه کنید که بسته به محل مشاهده، گرفتگی در ساعتهای متفاوتی آغاز و پایان می‌یابد.

مسیر خورشیدگرفتگی حدود ساعت ۱۹:۲۷ از شمال‌غرب گالیسیا وارد اسپانیا می‌شود و حدود ساعت ۲۰:۳۵ در جزایر بالئار پایان می‌یابد. شهرهایی که درست بیرون این نوار قرار دارند، مانند مادرید یا سالامانکا، شاهد یک خورشیدگرفتگی عمیق اما جزئی خواهند بود (حداقل ۹۲ درصد تاریک شدن در سراسر شبه‌جزیره) اما مرحله کلی را نخواهند دید. اما دانشمندان اینها را چگونه محاسبه می‌کنند؟

سزار گونزالس توضیح می‌دهد: «ما قوانین حاکم بر حرکت سیارات و قمرها را می‌شناسیم و در نتیجه، در گیومه، تعیین این که چه زمانی این رویدادها رخ می‌دهند چندان هم دشوار نیست، حتی در آینده‌ای بسیار دور (…) با استفاده از ابزارهای رایانه‌ای برای بازسازی خورشیدگرفتگیهای گذشته و مقایسه آنها با رخدادهای تاریخی می‌توان میان پدیده‌ها ارتباط برقرار کرد.»

خیلی قبل از محاسبات امروزی، دانشمندان می‌دانستند که خورشیدگرفتگیها الگوهای مشخصی را دنبال می‌کنند. گونزالس یادآور می‌شود که سومریها احتمالا این چرخه‌ها را شناسایی کرده بودند. شناخته‌شده‌ترین چرخه، ساروس است به طول تقریبی ۱۸ سال و ۱۱ روز و ۸ ساعت؛ پس از این بازه زمانی، هندسه قرارگیری خورشید، زمین و ماه دوباره بسیار به هم شبیه می‌شود. چرخه دیگری به نام اکسیلیگموس هم وجود دارد که معادل سه چرخه ساروس است و امکان محاسبه دقیق‌تر از دیدگاه محل مشاهده را فراهم می‌کند.

این خورشیدگرفتگی به طور کامل استانهایی مانند سوریا، گوادالاخارا و تروئل را دربر می‌گیرد؛ مناطق موسوم به «سیبریای اسپانیا» به دلیل تراکم جمعیتی بسیار پایین؛ به‌علاوه هر چهار استان گالیسیا، تمام کاستیا و لئون به جز سالامانکا، شاهزاده‌نشین آستوریاس، کانتابریا، منطقه باسک، ناوارا، آراگون، کاستیا لا مانچا (در استانهای گوادالاخارا و کوئنکا)، جنوب‌غرب کاتالونیا، منطقه خودمختار والنسیا (کاستیون و والنسیا) و کل مجمع‌الجزایر بالئار.

شبکه توسعه روستایی اسپانیا برآورد می‌کند که این سه‌گانه خورشیدگرفتگیها می‌تواند اثری اقتصادی نزدیک به یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون یورو داشته باشد که به جز استانهای ساحلی، عمدتا در مناطقی توزیع خواهد شد که معمولا از دامنه علاقه بیشتر گردشگران خارجی دور مانده‌اند. دومین خورشیدگرفتگی سال ۲۰۲۷ مدت بیشتری طول می‌کشد (تا پنج دقیقه) اما محدوده جغرافیایی بسیار کوچکتری دارد (کادیس، مالاگا، گرانادا، آلمریا، سئوتا و ملیله) و افزون بر آن با کشورهای دیگر مغرب عربی نیز رقابت خواهد داشت.

مشاور ریاست دولت منطقه‌ای کاستیا و لئون در ماه آوریل رقم تقریبی دو میلیون بازدیدکننده در این منطقه را که به واسطه این نخستین خورشیدگرفتگی جذب می‌شوند اعلام کرد. و پورتال گردشگری دولت منطقه‌ای والنسیا رشد ۸۰ درصدی رزروها در نواحی داخلی استان کاستیون را پیش‌بینی کرده است؛ در حالی که در این جامعه خودمختار، گردشگری عمدتا در سواحل والنسیا و آلیکانته متمرکز است.

برای آن دسته از بازدیدکنندگانی که نمی‌توانند خود را برای تماشای خورشیدگرفتگی کلی به اسپانیا برسانند، آژانس فضایی اروپا (ESA) این پدیده را از رصدخانه اخترفیزیک خوالامبره در استان تروئل به طور زنده پخش خواهد کرد و علاوه بر آن، با همکاری دانشگاه و شهرداری شهر لئون یک برنامه رایگان رصد عمومی نیز در این شهر برگزار می‌کند.

منبع: تازه‌ترین خبرها از یورونیوز | Euronews RSS

هلدینگ کاسپین استانبولخرید ملک در ترکیهصرافی معتبر ایرانی در ترکیهخرید و فروش طلا در ترکیهمهاجرت به ترکیهواردات و صادرات در ترکیهنیازمندیهای ترکیهاخبار ترکیهاخبار جهانیتوریست ایرانخدمات توریستی در ایرانتورهای گردشگری ایرانهلدینگ اولخدمات کاریابی و فریلنسری و شغلمرجع اطلاعات ایران (همه چیز در ایران)کیف پول و خدمات مالی و پرداخت یاراخبار ایرانتابلو زنده قیمت ارز در ترکیه و استانبولصرافی آنلاین ترکیهقیمت طلا و نقره در ترکیهسرمایه گذاری در ترکیهجواهرات در ترکیهنرخ لحظه ای ارزها در استانبولقیمت دلار امروز در ترکیهقیمت دلار استانبول امروزقیمت لحظه ای دلاراخبار روز ترکیه استانبولاپلیکیشن ISTEXاپلیکیشن قیمت لحظه ای دلار و یورو و لیر و ارزها در ترکیه

   اخبار ارز استانبول