کارشناسان درباره طرح انرژی اتحادیه اروپا: تبدیل تدابیر کوتاه‌مدت بحران به اصلاحات پایدار

همزمان با این که تنش‌های ژئوپلیتیک ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل در ایران بازارهای سوخت فسیلی را متلاطم کرده، اروپایی‌ها با جهش نگران‌کننده هزینه انرژی روبه‌رو شده‌اند.

آگهی

آگهی

افزایش شدید قیمت‌ها می‌تواند بر سطح زندگی اثر بگذارد، به کسب‌وکارها فشار وارد کند و دولت‌ها را ناچار کند برای کاهش تبعات آن هزینه‌های عمومی قابل توجهی انجام دهند.

کریس راسلو، تحلیل‌گر اندیشکده انرژی امبر، می‌گوید: «آخرین جهش قیمت سوخت‌های فسیلی که دومین موج طی چهار سال اخیر در اروپا است، یادآوری دردناک این واقعیت است که وابستگی به سوخت فسیلی برای اروپا یک آسیب‌پذیری راهبردی و علت بنیادی قیمت‌های بالای انرژی است».

او تاکید می‌کند: «تنها راه محافظت دائمی در برابر جهش‌های ناگهانی قیمت گاز و برق، گذار به برق پاک همراه با برقی‌سازی است».

کمیسیون اروپا ۲۲ آوریل برای کاهش وابستگی به منابع ناپایدار نفت و گاز، برنامه‌ای عملیاتی ارائه کرد.

هدف طرح «AccelerateEU» این است که «امنیت انرژی و انرژی پاک، فراوان و بومی که برای مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارهای اتحادیه اروپا مقرون به صرفه باشد» تامین کند.

این بسته از تامین کوپن انرژی و کاهش مالیات بر برق تا حذف موانع برقی‌سازی در بخش‌های صنعت، حمل‌ونقل و ساختمان را در بر می‌گیرد.

سازمان‌های انرژی پاک از این پیشنهادها استقبال کرده‌اند اما تاکید می‌کنند برای اثربخشی باید با اصلاحات مشخص و قابل اجرا پشتیبانی شوند.

طرح انرژی پاک اتحادیه اروپا چیست؟

طرح AccelerateEU پنج ستون دارد که هدف آنها «تامین کمک فوری برای مصرف‌کنندگانی است که با جهش قیمت انرژی روبه‌رو هستند و همچنین شتاب‌دادن به گذار به انرژی پاک امن و مقرون به صرفه».

کمیسیون خواستار هماهنگی بیشتر میان کشورهای اتحادیه، هم در درون بازار واحد و هم در تعامل با تامین‌کنندگان سوخت فسیلی شده است؛ از جمله از طریق پر کردن مخازن ذخیره‌سازی گاز، آزادسازی استثنایی ذخایر نفتی یا اتخاذ تدابیر ملی.

مجموعه‌ای دیگر از اقدامات، کشورهای عضو را در و همچنین صنایع در برابر اوج‌گیری قیمت‌ها یاری می‌کند؛ از جمله طرح‌های هدفمند حمایت از درآمد، کوپن‌های انرژی و برای خانوارهای آسیب‌پذیر؛ مالیات‌هایی که معمولا بسیار بالاتر از مالیات گاز هستند.

undefined

گذار به انرژی پاک بومی شتاب خواهد گرفت تا واردات نفت و گاز کاهش یابد. برای تشویق تولیدکنندگان به افزایش ظرفیت و سرمایه‌گذاری در تجدیدپذیرها و مهارت‌های مرتبط، اقداماتی مانند تعیین هدف برقی‌سازی و حذف موانع برقی‌سازی در بخش‌های صنعت، حمل‌ونقل و ساختمان پیش‌بینی شده است.

نوسازی و دگرگونی نظام انرژی اتحادیه اروپا قرار است اجرای کامل مقررات فعلی را تضمین کند و مذاکرات درباره بسته شبکه‌های برق اتحادیه اروپا را تسریع بخشد. شبکه‌های فرسوده انتقال برق که انرژی را به خانه‌ها و کسب‌وکارها می‌رسانند، یکی از موانع اصلی گسترش برق بادی و خورشیدی هستند.

در نهایت، طرح AccelerateEU پیشنهاد می‌کند برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی افزایش یابد و در سطح اتحادیه و ملی، منابع مالی عمومی بسیج شود.

تبدیل تدابیر کوتاه‌مدت بحران به اصلاحات پایدار

گروه‌های حامی انرژی پاک از این پیشنهادها پشتیبانی کرده‌اند اما خواستار اقداماتی هستند که نه تنها اکنون از مصرف‌کنندگان محافظت کند، بلکه به نظامی باثبات‌تر و مقرون به صرفه‌تر را نیز شتاب دهد.

کاترینا مولیناری، مشاور ارشد سیاستگذاری مالی در موسسه ECCO، می‌گوید: «کمیسیون به‌درستی تشخیص داده که آسیب‌پذیری اروپا در برابر شوک‌های قیمت انرژی نتیجه یک ناکارآمدی موقت نیست، بلکه ریشه ساختاری دارد».

او توضیح می‌دهد: «تبدیل تدابیر کوتاه‌مدت دوران بحران به اصلاحات پایدار مستلزم بازتنظیم مالیات‌ها و عوارض است تا هزینه برق کاهش یابد و برقی‌سازی شتاب بگیرد».

لوییز ساندرلند، مدیر اروپایی پروژه کمک‌های تنظیم‌گری، پیشنهاد کاهش سهم هزینه شبکه و مالیات در قبوض برق را که در سطح اتحادیه اروپا به طور متوسط بیش از ۵۰ درصد قبض خانوار را تشکیل می‌دهد، «گامی سریع‌الاثر در جهت درست» توصیف کرده است.

او می‌افزاید: «اما کارایی این اصلاحات به نحوه اجرای آنها بستگی دارد و بسیاری از دولت‌ها هنوز از توان فعلی خود برای کاهش مالیات بر برق استفاده نکرده‌اند».

undefined

دریس آکه، معاون مدیرعامل سولارپاور اروپا، تصمیم کمیسیون برای تعیین یک هدف واحد برقی‌سازی در سراسر اتحادیه و به رسمیت شناختن نیاز به افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی اتحادیه اروپا تا ۲۰۰ گیگاوات تا سال ۲۰۳۰ را ستوده است.

کمبود ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی یکی از گلوگاه‌های اصلی تجدیدپذیرها در اروپا است و باعث می‌شود برخی کشورها به طور منظم ناچار شوند به دلیل ازدحام در شبکه، تولید برق بادی و خورشیدی را .

آکه می‌گوید: «ذخیره‌سازی انرژی در باتری‌ها محرک اصلی این توسعه خواهد بود و زمینه‌ساز نظام برقی خواهد شد که هم امن و هم رقابتی است».

او با این حال انتقاد می‌کند: «کمیسیون نتوانسته اقدامات مشخصی برای رسیدن به این سطح از ذخیره‌سازی باتری و دیگر اشکال انعطاف‌پذیری غیرفسیلی پیشنهاد کند».

جولیت فیلیپس، فعال کارزار «فراتر از سوخت‌های فسیلی»، در جمع‌بندی می‌گوید: «طرح AccelerateEU مشکل را تشخیص داده، اما در درمان بلندمدت هنوز شکاف‌هایی باقی است».