میزان مشارکت اجتماعی و سیاسی جوانان اروپا در شبکه‌های اجتماعی چقدر است؟

بر اساس تازه‌ترین آمار یورواستات یک‌چهارم اروپایی‌‌‌های ۱۶ تا ۲۹ ساله در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده‌اند که در موضوعات اجتماعی و سیاسی در فضای آنلاین از راه‌هایی همچون بیان دیدگاه یا مشارکت در رای‌گیری‌های آنلاین مشارکت داشته‌اند.

آگهی

آگهی

این در حالی است که در کل جمعیت این رقم کمی بیش از یک‌پنجم گزارش شده است.

یکی از مهم‌ترین دلایلی که جوانان اروپایی را برای بیان دیدگاه‌های سیاسی‌شان به فضای آنلاین می‌کشاند، انعطاف‌پذیری این فضا و امکان شنیده‌شدن صداهای مختلف است.

بر اساس گزارش «مشارکت اروپایی برای دموکراسی»، بسیاری از جوانان فضاهای آنلاین را راهی برای بازتعریف مشارکت می‌دانند به اعتقاد آنها ساختارهای سنتی مشارکت سیاسی مانند شوراها و نشست‌های رسمی فرصت چندانی برای اثرگذاری واقعی به آن‌ها نمی‌دهد.

کارلوتا ماگوگا، مسئول پژوهش و برنامه‌ها در این نهاد می‌گوید: «جوانان از سیاست کناره‌گیری نکرده‌اند بلکه در حال بازتعریف شیوه‌های مشارکت در سیاست هستند که دموکراسی را از پایین‌ به بالا تعریف می‌کند.»

بر اساس آمار یورواستات، اسلوونی با ثبت نرخ ۴۹/۴ درصدی، در سال ۲۰۲۵ بالاترین میزان مشارکت مدنی و سیاسی آنلاین جوانان را در میان کشورهای اروپایی داشته است. پس از آن لتونی با ۳۳/۳ درصد و هلند با ۳۱/۳ درصد قرار دارند.

در مقابل، کمترین میزان مشارکت در بلژیک با ۱۲/۳ درصد، چک با ۱۴/۳ درصد و سوئد و یونان هر دو با ۱۶/۱ درصد ثبت شده است.

در ۲۳ کشور از ۲۷ کشور اتحادیه اروپا، جوانان بیشتر از کل جمعیت در فعالیت‌های سیاسی آنلاین حضور داشته‌اند. این فاصله در برخی کشورها از جمله اسلوونی و لتونی چشمگیر است.

بزرگ‌ترین شکاف در اسلوونی دیده می‌شود؛ جایی که نزدیک به نیمی از جوانان در فضای آنلاین مشارکت داشته‌اند، در حالی که این رقم در کل جمعیت کمی بیش از یک‌سوم بوده است.

پس از آن لتونی قرار دارد؛ با ۳۳/۳ درصد مشارکت در میان جوانان در برابر ۲۴/۲ درصد در کل جمعیت. در ایتالیا نیز این نسبت ۳۰/۹ درصد در برابر ۲۴/۵ درصد بوده است.

در اسلوونی نزدیک به نیمی از جوانان در فضای آنلاین مشارکت داشته‌اند در حالی که این رقم در کل جمعیت کمی بیش از یک‌سوم بوده است. در لتونی نیز مشارکت سیاسی و مدنی جوانان ۳۳/۳ و در کل جمعیت ۲۴/۲ درصد است. در ایتالیا نیز این نسبت ۳۰/۹ درصد در میان جوانان در برابر ۲۴/۵ درصد در کل جمعیت گزارش شده است.

در مقابل تنها در فنلاند و قبرس میزان مشارکت سیاسی آنلاین در کل جمعیت از جوانان بیشتر بوده است. در لوکزامبورگ، ایرلند، کرواسی و مالت نیز سطح مشارکت در میان جوانان و سایر گروه‌های سنی تقریبا یکسان گزارش شده است.

با این حال همزمان با انتقال بخش بیشتری از گفت‌وگوی دموکراتیک به فضای آنلاین، کارشناسان هشدار می‌دهند که سکوهای دیجیتال بیش از پیش کنترل گفت‌وگوهای سیاسی را در دست می‌گیرند؛ روندی که می‌تواند به پراکندگی بحث‌ها، افزایش بدبینی، بی‌اعتمادی و حتی مشارکت‌های برانگیخته از خشم دامن بزند.

با این حال برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که با انتقال بحث‌های سیاسی به فضای مجازی نقش پلتفرم‌های آنلاین در شکل‌دهی به این گفت‌وگوها پررنگ‌تر شده است؛ روندی که می‌تواند به افزایش بی‌اعتمادی، دوقطبی شدن فضا و حتی گسترش مشارکت‌های احساسی و مبتنی بر خشم منجر شود.